Khi chọn mua ô tô, rất nhiều người quan tâm đến số lượng túi khí, camera 360 hay các công nghệ hỗ trợ lái.
Nhưng có một yếu tố quan trọng hơn rất nhiều, lại gần như không thể nhìn thấy khi bước vào showroom.
Đó là vùng hấp thụ xung lực.
Nếu ví một chiếc xe giống như cơ thể con người, thì túi khí giống chiếc mũ bảo hiểm, còn vùng hấp thụ xung lực chính là bộ xương được thiết kế để bảo vệ các cơ quan quan trọng khi xảy ra va chạm.
Điều thú vị là trong nhiều vụ tai nạn, chính vùng hấp thụ xung lực mới là “lá chắn” đầu tiên cứu sống người ngồi trong xe.
Đó cũng là lý do các hãng xe châu Âu, trong đó có Skoda và Volkswagen Group, luôn đầu tư rất nhiều vào thiết kế kết cấu thân xe ngay từ khi phát triển nền tảng khung gầm.
Va chạm không chỉ là cú đâm, mà là năng lượng khổng lồ
Vùng hấp thụ xung lực trên Skoda Kushaq
Khi một chiếc xe đang chạy 60 km/h đâm vào vật cản, chiếc xe không chỉ dừng lại.
Điều thực sự xảy ra là toàn bộ động năng của chiếc xe phải được giải phóng chỉ trong vài phần nghìn giây.
Nếu toàn bộ năng lượng này truyền trực tiếp vào khoang hành khách, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng.
Các kỹ sư vì thế phải trả lời một câu hỏi quan trọng:
Làm thế nào để tiêu hao năng lượng va chạm trước khi nó đến người ngồi trong xe?
Câu trả lời chính là vùng hấp thụ xung lực.
Vùng hấp thụ xung lực hoạt động như thế nào?
Khác với suy nghĩ của nhiều người, một chiếc xe an toàn không phải là chiếc xe cứng hoàn toàn.
Nếu toàn bộ thân xe đều cứng như một khối thép, khi va chạm lực sẽ truyền gần như nguyên vẹn vào cabin.
Điều này khiến hành khách chịu gia tốc rất lớn.
Thay vào đó, các kỹ sư thiết kế thân xe thành nhiều khu vực có nhiệm vụ khác nhau.
Phần đầu xe và đuôi xe được tính toán để biến dạng có kiểm soát.
Khi va chạm xảy ra, các vùng này sẽ từ từ gập lại giống như một chiếc lò xo bị nén.
Quá trình biến dạng tiêu tán một phần rất lớn năng lượng.
Nhờ đó lực truyền vào khoang hành khách giảm đi đáng kể.
Đó là lý do sau nhiều vụ tai nạn, bạn có thể thấy đầu xe bị hư hỏng nặng nhưng khoang cabin vẫn giữ được hình dạng.
Đây không phải là dấu hiệu chiếc xe yếu.
Ngược lại, đó là dấu hiệu vùng hấp thụ xung lực đã hoạt động đúng như thiết kế.
Thử nghiệm va chạm trên Skoda Kushaq
Cabin phải cứng, vùng hấp thụ phải “hy sinh”
Triết lý thiết kế của xe hiện đại rất rõ ràng.
Hai đầu xe được phép biến dạng.
Khoang hành khách phải giữ nguyên.
Đó là nguyên tắc quan trọng trong mọi bài thử nghiệm va chạm.
Nếu cabin vẫn giữ được không gian sống sau cú va chạm, khả năng bảo vệ người ngồi bên trong sẽ cao hơn rất nhiều.
Muốn làm được điều đó, kết cấu thân xe phải được tính toán cực kỳ chính xác.
Không phải mọi vị trí đều sử dụng cùng một loại thép.
Vì sao xe hiện đại sử dụng nhiều loại thép khác nhau?
Một chiếc ô tô ngày nay không được chế tạo từ duy nhất một loại thép.
Các kỹ sư sử dụng nhiều cấp vật liệu khác nhau.
Ở vùng hấp thụ xung lực, thép có khả năng biến dạng được bố trí để hấp thụ năng lượng.
Trong khi đó, quanh khoang hành khách, cột A, cột B, ngưỡng cửa và khung mui thường sử dụng thép cường độ cao hoặc thép siêu cường độ cao.
Những khu vực này gần như tạo thành một “lồng bảo vệ”.
Mục tiêu là giữ nguyên không gian sống khi xảy ra va chạm.
Đây là lý do người ta thường gọi cabin là Safety Cage (lồng an toàn).
Nền tảng MQB được phát triển với triết lý an toàn ngay từ đầu
Volkswagen Group không chỉ thiết kế từng mẫu xe riêng lẻ.
Họ phát triển cả một nền tảng kỹ thuật mang tên MQB (Modularer Querbaukasten).
Điều này có nghĩa là triết lý an toàn cũng được xây dựng ngay từ nền móng.
Ngay từ giai đoạn thiết kế, MQB đã được tính toán để:
- phân bổ lực va chạm theo nhiều hướng,
- tối ưu vùng hấp thụ xung lực phía trước và phía sau,
- gia cường khoang hành khách,
- tạo điều kiện tích hợp các hệ thống an toàn chủ động và bị động.
Nhờ đó, nhiều mẫu xe thuộc Volkswagen Group đạt kết quả rất cao trong các bài thử nghiệm va chạm quốc tế.
Điều đáng chú ý là người dùng gần như không thể nhìn thấy những công nghệ này nếu chỉ quan sát ngoại thất.
Skoda Kushaq và kết cấu thép gia cường trên nền tảng MQB A0-IN
Ảnh dưới đây là một minh họa rất rõ cho triết lý thiết kế của Skoda Kushaq.
Trong phiên bản khung thân chưa lắp nội thất, có thể dễ dàng nhận ra những vị trí được sơn màu đỏ.
Đây là các khu vực sử dụng vật liệu có cường độ cao nhằm gia tăng khả năng chịu lực cho khoang hành khách.
Những vị trí này thường tập trung ở:
- cột A,
- cột B,
- khung mui,
- khung cửa,
- ngưỡng cửa,
- các điểm chịu tải trọng lớn.
Trong khi đó, phía trước và phía sau xe được thiết kế với các vùng hấp thụ xung lực có khả năng biến dạng theo tính toán.
Sự kết hợp giữa hai khu vực này giúp chiếc xe vừa tiêu tán năng lượng va chạm, vừa duy trì sự vững chắc của cabin.
Đó cũng là một trong những yếu tố giúp Skoda Kushaq đạt xếp hạng 5 sao Global NCAP ở phiên bản được thử nghiệm.
Điều quan trọng là xếp hạng này không đến từ số lượng túi khí, mà là kết quả của cả một hệ thống gồm kết cấu thân xe, nền tảng MQB A0-IN và các trang bị an toàn hoạt động đồng bộ.
Túi khí chỉ là lớp bảo vệ cuối cùng
Thứ tự bảo vệ trong va chạm
Nhiều người nghĩ rằng càng nhiều túi khí thì càng an toàn.
Thực tế, túi khí chỉ phát huy hiệu quả khi khoang hành khách vẫn còn đủ không gian để bảo vệ người ngồi bên trong.
Nếu cabin bị biến dạng nghiêm trọng, ngay cả nhiều túi khí cũng khó có thể bảo vệ tối đa.
Chính vì vậy, các kỹ sư luôn ưu tiên:
- Kết cấu thân xe.
- Vùng hấp thụ xung lực.
- Cabin chịu lực.
- Dây đai an toàn.
- Túi khí.
Đây là trình tự bảo vệ đã được áp dụng trên hầu hết các mẫu xe hiện đại.
Vì sao người dùng khó nhận ra giá trị của vùng hấp thụ xung lực?
Giá trị bảo vệ của chiếc xe không nằm ở những thứ nhìn thấy được
Một màn hình 13 inch có thể nhìn thấy ngay khi mở cửa xe.
Ghế thông gió hay camera 360 cũng dễ dàng trải nghiệm chỉ sau vài phút.
Ngược lại, vùng hấp thụ xung lực gần như không bao giờ được sử dụng nếu chiếc xe không gặp tai nạn.
Chính vì vậy, rất nhiều người bỏ qua yếu tố quan trọng này khi lựa chọn ô tô.
Nhưng trong một tình huống khẩn cấp, đây lại là hệ thống có thể tạo nên sự khác biệt giữa một vụ va chạm nghiêm trọng và khả năng bảo vệ tính mạng của người ngồi trong xe.
Kết luận
Một chiếc ô tô an toàn không chỉ được quyết định bởi số lượng túi khí hay các công nghệ hỗ trợ lái.
Nền tảng thực sự nằm ở kết cấu thân xe.
Vùng hấp thụ xung lực được thiết kế để chủ động biến dạng, tiêu hao năng lượng và giảm lực truyền vào khoang hành khách.
Trong khi đó, các vùng thép cường độ cao trên nền tảng MQB A0-IN tạo nên một khoang cabin vững chắc nhằm bảo vệ người ngồi bên trong.
Đó là những giá trị không thể nhìn thấy khi đứng trong showroom, nhưng lại được tính toán trong hàng nghìn giờ mô phỏng, thử nghiệm và kiểm định.
Có lẽ vì thế mà với nhiều hãng xe châu Âu, an toàn không bắt đầu từ túi khí, mà bắt đầu từ chính khung gầm và kết cấu thân xe.
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Vùng hấp thụ xung lực là gì?
Đó là các khu vực ở đầu và đuôi xe được thiết kế để biến dạng có kiểm soát khi xảy ra va chạm, giúp hấp thụ và tiêu tán năng lượng trước khi lực truyền đến khoang hành khách.
Vì sao đầu xe bị biến dạng nhiều nhưng vẫn được xem là an toàn?
Đó là dấu hiệu vùng hấp thụ xung lực đã hoạt động đúng thiết kế. Phần đầu xe “hy sinh” để giảm lực tác động lên cabin, từ đó tăng khả năng bảo vệ người ngồi bên trong.
Khung gầm MQB giúp tăng độ an toàn như thế nào?
MQB được thiết kế với kết cấu tối ưu để phân bổ lực va chạm, kết hợp vùng hấp thụ xung lực và khoang hành khách gia cường bằng thép cường độ cao. Đây là nền tảng để phát triển những mẫu xe đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn khắt khe.
Vì sao Skoda Kushaq đạt 5 sao Global NCAP?
Kết quả này đến từ sự kết hợp của nhiều yếu tố như nền tảng MQB A0-IN, kết cấu thân xe, các vùng thép gia cường, vùng hấp thụ xung lực và hệ thống an toàn bị động, chứ không chỉ dựa vào số lượng túi khí.
