ADAS là gì? ADAS (Advanced Driver Assistance Systems) là hệ thống hỗ trợ người lái tiên tiến, trong đó chiếc xe sử dụng hệ thống camera, radar, cảm biến kết hợp với phần mềm trang bị trên xe để quan sát môi trường xung quanh. Qua đó nhận diện được các phương tiện cũng như các tình huống để hỗ trợ người lái giảm thiểu rủi ro do va chạm gây ra. Có thể là hệ thống cảnh báo phanh khẩn cấp, cảnh báo điểm mù, duy trì khoảng cách với xe phía trước hoặc tính năng hỗ trợ giữ làn…
Ngoài các trang bị an toàn truyền thống như ABS, EBD hay ESC chủ yếu can thiệp vào chiếc xe khi tình huống đã xảy ra thì ADAS có xu hướng quan sát và hỗ trợ người lái ngay từ trước khi nguy hiểm xảy ra.
Ngày nay, ADAS ngày càng phổ biến trên ô tô và tại 1 số thị trường, 1 vài tính năng đã được quy định là yêu cầu bắt buộc đối với ô tô mới xuất xưởng. Ví dụ tại Mỹ, từ năm 2014 Bộ giao thông vận tải Hoa Kỳ quy định tất cả các xe ô tô đời mới dưới 4.5 tấn đều bắt buộc phải trang bị camera lùi phía sau.
ADAS hoạt động như nào?
Có thể hiểu 1 cách đơn giản, ADAS sử dụng hệ thống camera, radar, cảm biến kết hợp với bộ điều khiển điện tử trung tâm ECU tạo thành 1 đôi mắt điện tử của chiếc xe.
Mỗi hệ thống sẽ có vai trò khác nhau qua đó thu thập dữ liệu và chuyển về cho hệ thống xử lý trung tâm:
- Camera: Giúp quan sát vạch kẻ đường, hệ thống biển báo, người hoặc phương tiện phía trước
- Radar: Dùng để xác định khoảng cách và tốc độ tương đối với phương tiện phía trước và phía sau.
- Cảm biến: thường sử dụng ở tốc độ thấp như đỗ xe
- Bộ điều khiển điện tử: Xử lý các dữ liệu từ các hệ thống phần gửi về để xác định tình huống cụ thể
- Hệ thống phanh, động cơ và vô lăng: Thực hiện các thao tác cần thiết khi tình huống xảy ra như phanh khẩn cấp, đánh lái vô lăng…
Một chiếc xe có thể chỉ sử dụng camera hoặc radar, cũng có thể kết hợp cả camera và radar giúp xác định tình huống cụ thể chính xác hơn. Ví dụ như Subaru, hệ thống ADAS sử dụng camera kép phía trước giúp quan sát phía trước dưới dạng 3D để tăng khả năng nhận diện người và phương tiện, kết hợp với radar giúp xác định khoảng cách phía trước để xử lý tình huống được tốt hơn. Ngược lại, hệ thống ADAS được trang bị trên Skoda Kushaq và Slavia sử dụng hệ thống radar phía trước và phía sau.
Hệ thống hỗ trợ phanh khẩn cấp phía trước trên Kushaq
Những tính năng ADAS phổ biến hiện nay
ADAS không chỉ là 1 chức năng riêng lẻ và duy nhất mà là tổng hợp của rất nhiều hệ thống hỗ trợ khác nhau.
Các tính năng ADAS phổ biến ngày nay trên ô tô bao gồm:
- ACC: Hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng
- FCW: Cảnh báo va chạm phía trước
- AEB: Phanh khẩn cấp tự động
- LKA: Hỗ trợ giữ làn
- LDA: Cảnh báo lệch làn
- FDA: Cảnh báo phương tiện phía trước khởi hành
- BDM: Cảnh báo điểm mù
- RCTA: Cảnh báo phương tiện cắt ngang phía sau
ADAS có mấy cấp độ?
ADAS thường được nhắc đến cùng với các cấp độ tự động hóa lái xe từ Level 0 đến Level 5.
Có thể hiểu đơn giản:
| Cấp độ | Đặc điểm |
| Level 0 | Không có tự động hóa lái, chỉ cảnh báo/hỗ trợ đơn giản |
| Level 1 | Xe hỗ trợ một chức năng điều khiển, ví dụ giữ làn hoặc kiểm soát tốc độ |
| Level 2 | Xe có thể đồng thời hỗ trợ đánh lái và tăng/giảm tốc trong một số điều kiện |
| Level 3 | Xe có thể thực hiện việc lái trong điều kiện cho phép nhưng người lái vẫn phải sẵn sàng tiếp quản |
| Level 4 | Xe có thể tự lái trong phạm vi/điều kiện được xác định |
| Level 5 | Tự lái hoàn toàn trong mọi điều kiện phù hợp với thiết kế |
Phần lớn ADAS được trang bị trên các mẫu xe phổ thông ngày nay gồm: ACC, LKA, AEB hay BDM… vẫn nằm trong nhóm hệ thống hỗ trợ người lái chứ không phải lái xe tự động hoàn toàn
Các cấp độ lái xe tự động trên ô tô hiện nay
Vì sao ADAS ngày càng trở nên phổ biến và quan trọng?
Khi xác định nguyên nhân gây tai nạn giao thông ngày nay, phần lớn xuất phát từ yếu tố con người.
Những nguyên yếu tố tưởng chừng như rất đơn giản nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn giao thông rất cao bao gồm:
- Người lái mất tập trung
- Buồn ngủ
- Phản ứng chậm
- Không quan sát được điểm mù
- Không kịp xử lý khi phương tiện phía trước phanh gấp
Có thể hình dung hệ thống ADAS trang bị trên ô tô ngày nay gồm nhiều lớp:
Người lái → ADAS → hệ thống an toàn chủ động → hệ thống an toàn bị động
Nếu người lái mắc lỗi, ADAS có thể cảnh báo hoặc hỗ trợ.
Nếu xảy ra tình huống mất kiểm soát, các hệ thống như ABS, ESC có thể tiếp tục hỗ trợ.
Nếu va chạm vẫn xảy ra, hệ thống an toàn bị động như túi khí, dây đai an toàn và cấu trúc thân xe sẽ đóng vai trò bảo vệ người ngồi bên trong.
Cảnh báo điểm mù trên Kushaq
ADAS có thay thế được người lái không?
Câu trả lời chắc chắn là không.
Đây là điều người sử dụng xe ô tô đặc biệt lưu ý. ADAS được thiết kế để hỗ trợ người lái trong quá trình sử dụng xe ô tô, người điều khiển không thể bỏ tay hoàn toàn khỏi vô lăng hay không cần quan sát các tình huống giao thông thực tế trên đường.
Camera trang bị trên xe vẫn có thể bị ảnh hưởng bởi nguyên nhân khách quan như: mưa, bẩn, sương mù, ánh sáng, vạch kẻ đường mờ hoặc điều kiện giao thông phức tạp
Radar trang bị trên xe cũng có những giới hạn riêng về khả năng nhận diện phương tiện cũng như người tham gia giao thông.
Do đó, ngay cả khi trên xe được trang bị hệ thống ADAS như ACC, LKA, BDM hay AEB thì người lái vẫn phải duy trì sự tập trung cần thiết nhất định.
Người lái điều khiển Kushaq trong điều kiện trời mưa và đường trơn
Có phải càng nhiều tính năng ADAS càng tốt?
Không nhất thiết.
Trong quá trình tư vấn tại Skoda Thăng Long, tôi nhận thấy rất nhiều khách hàng khi tìm hiểu về ô tô thường chỉ quan tâm đến ADAS mà bỏ qua những tính năng an toàn khác trên xe. Điều đó thường xảy ra với những khách hàng mua xe lần đầu và chưa có nhiều kinh nghiệm lái xe trên đường.
Điều khách hàng lo lắng là hoàn toàn có cơ sở bởi khách hàng khi chưa có nhiều kinh nghiệm và kỹ năng lái xe sẽ thường có xu hướng quan tâm đến ADAS nhiều hơn. Nhưng điều đó chưa hoàn toàn chính xác, điều quan trọng hơn là:
Hệ thống ADAS sử dụng camera hay radar?
Hệ thống can thiệp ở mức nào?
Hoạt động ổn định trong điều kiện giao thông thực tế hay không?
Điều quan trọng hơn cả là hệ thống ADAS có được đặt trong tổng thể của an toàn chủ động – an toàn bị động – kết cấu khung gầm – khả năng kiểm soát thân xe hay không.
Một chiếc xe có thể được trang bị ít tính năng ADAS hơn nhưng lại có hệ thống an toàn chủ động, an toàn bị động cao hơn, khung gầm MQB hoạt động ổn định và hiệu quả hơn với điều kiện giao thông thực tế vẫn có thể mang lại giá trị cao hơn.
Một chiếc xe có hệ thống cảnh báo lệch làn sẽ không giúp chiếc xe vào cua tốt hơn chiếc xe có hệ thống hỗ trợ vào cua chủ động.
Một chiếc xe có hệ thống hỗ trợ giữ làn đường sẽ không giúp chiếc xe an toàn hơn khi hoạt động trời mưa bằng chiếc xe có hệ thống làm khô má phanh chủ động.
Một chiếc xe có hệ thống cảnh báo phương tiện phía trước di chuyển sẽ không giúp chiếc xe an toàn hơn khi hoạt động trong điều kiện đường trơn bằng chiếc xe có khoá vi sai điện tử.
Kushaq hoạt động trong điều kiện trời mưa, đường trơn
Kết luận
ADAS (Advanced Driver Assistance Systems) là tập hợp các công nghệ hỗ trợ người lái bằng camera, radar, cảm biến và phần mềm nhằm giảm nguy cơ xảy ra tai nạn và giảm áp lực cho người điều khiển xe.
Trong đó:
- ACC giúp duy trì tốc độ và khoảng cách.
- FCW cảnh báo nguy cơ va chạm phía trước.
- AEB có thể tự động phanh khi nguy cơ va chạm xảy ra.
- LKA hỗ trợ giữ xe trong làn đường.
- LDW cảnh báo xe lệch làn.
- BDM/BSM cảnh báo phương tiện trong điểm mù.
- TJA hỗ trợ lái khi ùn tắc.
- RCTA cảnh báo phương tiện cắt ngang phía sau.
- TSR nhận diện biển báo giao thông.
- ELK hỗ trợ giữ làn trong tình huống khẩn cấp.
- ISA hỗ trợ nhận biết và kiểm soát giới hạn tốc độ.
- HWA kết hợp nhiều tính năng ADAS để hỗ trợ lái trên cao tốc.
- APA hỗ trợ đỗ xe tự động.
Điểm quan trọng nhất cần nhớ là: ADAS không phải là hệ thống tự lái.
Đây là một “người trợ lý điện tử” giúp người lái quan sát tốt hơn, phản ứng sớm hơn và giảm bớt áp lực trong quá trình điều khiển xe. Hiệu quả an toàn cao nhất vẫn đến từ sự kết hợp giữa người lái có trách nhiệm, ADAS, hệ thống an toàn chủ động và kết cấu bảo vệ người ngồi trong xe.
Hệ thống ADAS thông minh kết hợp cùng hệ thống an toàn chủ động và khung gầm thép cường lực Châu Âu trên Skoda Kushaq & Slavia sẵn sàng bảo vệ bạn trên mọi hành trình.
Liên hệ ngay Skoda Thăng Long để đăng ký lái thử và nhận tư vấn chi tiết!
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Kushaq có hệ thống ADAS không?
Có. Kushaq được trang bị 1 vài chức năng của hệ thống ADAS như RCTA, BDM, AEB hay FCW.
Kushaq có được trang bị ACC không?
Không. Kushaq được trang bị hệ thống cruise control chứ chưa được trang bị hệ thống hành trình thích ứng ACC.
Kushaq có cảnh báo điểm mù không?
Có. Cảnh báo điểm mù được trang bị trên cả 2 phiên bản Kushaq Style và Ambition.
Kushaq có hỗ trợ phanh khẩn cấp phía trước không?
Có. Kushaq có hệ thống cảnh báo va chạm và hỗ trợ phanh khẩn cấp phía trước. Hệ thống này hoạt động ở dải tốc độ dưới 60km/h.
Kushaq có hỗ trợ cảnh báo và phanh khẩn cấp phía sau không?
Có. Kushaq sử dụng radar của hệ thống cảnh báo điểm mù phía sau để quét các phương tiện cắt ngang khi lùi. Trong quá trình lùi nếu người lái không tác động lên chân phanh thì hệ thống phanh khẩn cấp phía sau sẽ chủ động can thiệp
